İç mekânda çıkan bir yangın, sadece 1-2 dakika içinde büyüyebiliyor. Kapalı mekânın tamamı, sadece birkaç dakika içinde sizi dumanların arasında bırakarak yaşamınızı tehdit edici hale gelebiliyor.
Bir yangın sırasında oda sıcaklığı, zemin seviyesinde 100°C’den tavana doğru 600°C’ye kadar çıkabiliyor. Dolayısıyla sıcak hava, giysilerinizi alevler içinde bırakarak teninizi yakma riski taşıyor.
Ayrıca yangın nedeniyle solunan duman da çok tehlikeli gazlar içeriyor. Öyle ki Michigan State Üniversitesi, şiddetli duman soluma sorunu yaşayan insanların %50’sinin hayatını kaybettiğini bildiriyor.
NE YAPMALI?
Bu sebeple yangına karşı önlemler almak ve yangın sırasında neler yapmanız gerektiğini önceden bilmek büyük önem taşıyor.
Yangın anında bunları okumanız tabii ki mümkün değil. Ancak öncesinde bu tip talimatları okumak ve öğrenmek, olay anında neler yapacağınıza dair fikir verecektir.
Unutmayın, bazı ufak detayları bilmek, hayatınızı ve hayatları kurtarabilir.
O yüzden çok uzatmadan bazı senaryolara göre kısa kısa hayat kurtarıcı öneriler paylaşıyoruz.
Yangın çok küçükse;
- – Çıkan yangın, hemen söndürülebilecek büyüklükteyse hemen yangın söndürücüyü kullanın.
- – 112’yi arayın.
Yangın büyükse;
- – Hayatınız saniyelere bağlı olabilir, eşyalarınızı kurtarmayı sakın düşünmeyin.
- – Ulaşılabilir yerde yangın alarmı varsa hemen çalıştırın.
- – “Yangın!” diye birkaç kez bağırarak duman veya alev engeli yoksa hemen dışarı çıkın.
- – Hızlı davranın ama sakın koşmayın.
- – Asansörlü bir binada yaşıyorsanız, kaçış sırasında merdivenleri kullanın.
- – Kapı kulpları ve kasası sıcaksa sakın kapıyı açmayın. Arkasında alevler olabilir.
- – Kapıyı açabilmenize rağmen yoğun bir duman varsa (yangın merdiveni gibi) ikinci kaçış yollarını deneyin. (Kaçış yolu varsa saklanmayı tercih etmeyin.)
- – Duman, ısı veya alevler çıkış yolunuzu engelliyor ise hemen çömelin, kapıları kapatarak odada kalın.
- – Kapının altına ıslak bir havlu koyun ve 112’yi arayın.
- – Mümkünse hemen bir pencere açın ve yardım çağırmak için bağırın, parlak renkli bir bez veya el feneri sallayın.
- – Yüzey, inebileceğiniz bir yükseklikte değilse aşağıya atlamayın.
- – Yangın olan yerde pencere kırmak da doğru bir yaklaşım olmayabilir. Çünkü içeri giren oksijen, alevleri şiddetli hale getirebilir. Bu yüzden pencereleri kapalı tutarak kaçış yolları aramalısınız.
- – Dumanların arasında kaldıysanız kaçış hedefine sürünerek gidin. Çünkü duman tavanda toplanır.
- – Yangının yayılmasını önlemek için arkanızda bıraktığınız kapıları kapatabilirsiniz. (Arkada başka birisine engel olmadığınızdan emin olun.)
- – Güvenli bir alana ulaşabilirseniz 112’yi arayın, içerideki canlılar için yetkililere bilgi verin.
- – Yetkililer ile koordinasyon içinde olun. Kafanıza göre yangın çıkan ortama girmeyin.
Eğer kıyafetleriniz alev alırsa;
- – Sakın koşmayın. Koşmak, ateşi hızlandırır.
- – Hemen yere yatın ve yüzünüzü örtün.
- – Üstününüzdeki alevler sönene kadar sürekli ileri geri yuvarlanın.
- – Alevler söndü ise ciltteki yanıkları 3-5 dakika boyunca suyla soğutun. Hemen tıbbi yardım çağırın.
- – Kıyafetleri yanan başka biri ise panik olmamasını ve bu talimatlara uymasını sağlayın.
Olası bir yangına karşı alınacak önlemler:
- – Ailenizle yangın kaçış planı oluşturarak yangın anında neler yapılması gerektiğini öğrenin.
- – Pencerelerinizin sıkışmadığından, sinekliklerin kolayca çıkarılabildiğinden ve güvenlik parmaklıklarının düzgün bir şekilde açılabildiğinden emin olun.
- – Evde yangın söndürücü bulundurun. Güvenli bir şekilde çalıştırmayı öğrenin.
- – Durumunuz elveriyorsa evinize duman dedektörü ve yangın sırasında devreye girecek yağmurlama sistemi taktırın. Duman alarmı ünitesini/pillerini her 10 yılda bir değiştirin.
- – Yemek pişirirken asla duman alarmını devre dışı bırakmayın; bu ölümcül bir hata olabilir.
- – Kızartma veya ızgara kullanırken mutfakta kalın. Mutfağı terk edecekseniz ocağı kapatın.
- – Yemek pişirirken kollarınızı sıvayın.
- – Yatak odanızın kapısını kapalı tutarak uyuyun.
- – Soba veya şömine kullanıyorsanız, harlı iken uyumayın, ateşin söndüğünden emin olun. Rüzgârlı havalarda mümkünse yakmaktan kaçının.
- – Yıpranmış kablolar yangına neden olabilir. Aşınmış veya hasarlı tüm cihaz kablolarını hemen değiştirin.
- – Kabloları halıların veya mobilyaların altından geçirmeyin.
- – Uzatma kablolarına ve prizlere aşırı yükleme yapmayın.
- – Taşınabilir ısıtıcı kullanıyorsanız termostat ayarına sahip olduğundan ve ısıtıcının devrilmesi durumunda otomatik olarak kapanan özellikte olduğundan emin olun.
- – Bulunduğunuz ortamlardaki yangın kapıları ve yangın merdivenlerinin nerede olduğunu önceden öğrenin.
- – Görme engelliler için sesli alarmlar, işitme engelliler için ise titreşimli veya yanıp sönen ışıklı duman alarmları mevcut. Evinizde engelli birey varsa ona uygun uyarı sistemleri geliştirin, geçiş yolunda engel olmamasını sağlayın.
Çocuklar için uyarılar
- – Çocuklara ateşin ve ateş çıkaran malzemelerin oyuncak/oyun olmadığını öğretin.
- – Çocuklar küçük ise ulaşabilecekleri yerlerde çakmak ve kibrit gibi malzemeler bulundurmayın.
- – Çocuklarınızı çalışan sobaların veya yanan mumların yakınında, kısa bir süre bile olsa, asla gözetimsiz bırakmayın.
- – Çocuklarınıza yangın durumunda yapması gerekenleri kısaca anlatın, gerekirse korkmayacakları şekilde tatbikat yapın.
- – Çocuklarınıza itfaiyecilerden saklanmamalarını söyleyin. Hatta itfaiye merkezleri ile daha önceden konuşarak onlarla tanışmalarını sağlayabilirsiniz.
Not: İçerik Gastro Eko tarafından hazırlanmıştır. Her hakkı saklıdır.
Talimatları yazarken yararlandığımız kaynaklar
redcross.org/get-help/how-to-prepare-for-emergencies/types-of-emergencies/fire/if-a-fire-starts.html
sja.org.uk/get-advice/how-to/how-to-manage-a-fire/
fire-extinguisher-maintenance.co.uk/blog/5-things-you-should-never-do-in-a-fire/
