Dünyanın en büyük nükleer faciasının yaşandığı Çernobil Nükleer Santrali, patlamanın üzerinden 40 yıl geçmesine karşın yeniden küresel bir tehdit haline geldi.
Greenpeace tarafından yayınlanan son rapor, santraldeki radyasyon kalkanının kontrolsüz şekilde çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu ve bunun “yeni bir nükleer felakete” yol açabileceğini ortaya koydu.
4 tonluk “radyoaktif toz” bombası
Greenpeace Ukrayna’nın kıdemli nükleer uzmanı Shaun Burnie, kalkanın içerisinde hâlâ 4 ton civarında yüksek derecede radyoaktif toz ve yakıt parçacıkları bulunduğunu belirtti.
Mevcut kalkanın, bu tehlikeli materyalin dışarı sızmasını engelleme işlevini yitirmeye başladığının altını çizen Burnie, “İç yapının çökmesi durumunda ortaya çıkacak radyoaktif bulut tam bir felaket olur,” diyerek kamuoyunu uyardı.
Savaşın orta yerinde nükleer risk
Raporda, nükleer güvenliği tehdit eden en büyük unsurlardan birinin, “devam eden savaş” olduğu vurgulandı.
Santral Direktörü Sergiy Tarakanov, ise bölgedeki durumu şu sözlerle özetledi:
“Bir roket doğrudan yapıya değil, 200 metre yakınına bile düşse, yaratacağı sarsıntı deprem etkisi yaparak iç kabuğun çökmesini tetikleyebilir.”
Ukrayna: “Kabuk defalarca hedef alındı”
Ukrayna yönetimi, Rus füzelerinin hâlâ santral sahası üzerinden geçtiğini ve 2022’den bu yana dış koruma kabuğunun defalarca hedef alındığını belirtiyor.
Geçen yıl gerçekleşen bir saldırının dış kalkana hasar vermesine karşın savaş koşulları nedeniyle tam kapasiteli bir onarımın yapılamadığı ifade ediliyor.
500 Milyon Euro’luk Acil Onarım İhtiyacı
Dünya kamuoyu, 40 yıl önceki senaryonun tekrarlanmaması için bölgedeki nükleer güvenliğin acilen uluslararası garanti altına alınması gerektiğini tartışıyor.
Fransa tarafından yapılan değerlendirmelere göre, 2025 yılındaki saldırılardan sonra hasar gören koruyucu kubbenin (Yeni Güvenli Muhafaza, NSC) tamiri için yaklaşık 500 milyon Euro gerekiyor. (Ek bilgi: 100 yıl dayanacak şekilde 6.0 büyüklüğündeki depremlere dayanıklı olacak şekilde tasarlanan NSC, yaklaşık 2.1 milyar euroya mal olmuş devasa bir projeydi.)
Ancak uzmanlar, sadece maliyetin değil, çatışmaların devam etmesinin de teknik müdahaleyi imkânsız kıldığının altını çiziyor.
