Sakallı Akbaba (Murat Demirtaş, Doğa Derneği)
Türkiye topraklarını işgal alanı olarak gören ve doğal yaşamı karşısına almaktan hiçbir zaman çekinmeyen Koza Altın İşletmeleri, bu kez de Ardahan ve Kars’ı kapsayan bir bölgede altın ve bakır madeni açmak istiyor. Geçtiğimiz aralık ayında ÇED süreci başlatılırken söz konusu proje, bölgedeki biyoçeşitliliği ve meraları, altın ve bakır madeni tehlikesi altına sokuyor.
Konuyu gündeme getiren Doğa Derneği’nden yapılan açıklamada, madenciliğe açılması planlanan arazinin, Ardahan ve Kars’ı kapsayan 1/100 Bin Ölçekli Çevre Düzeni Planında kullanım sınırlaması getirilen Ekolojik Öneme Sahip Alan; Tarımsal Arazi Kullanımları ve Çayır Mera kullanımı için ayrılan bölgede yer aldığı, ayrıca projenin faaliyete geçmesinin ardından üç yıl içinde yaklaşık 463.685 ton kazı yapılması planlandığı belirtiliyor.
Birçok madencilik sahasında olduğu gibi burası da biyoçeşitlilik açısından öneme sahip bir bölge; Öyle ki küçük akbaba, sakallı akbaba, kızıl akbaba ve kara akbaba olmak üzere ülkemizde görülen dört akbaba türünün bir arada görülebildiği bir alandan bahsediliyor. Urkeklik, kaya kartalı, puhu, küçük kartal ve küçük orman kartalı ile çok sayıda ötücü kuşun da bu alanda yaşadığı belirtiliyor. Bununla birlikte bölgedeki ıslak çayırlar, yumuşakça türleri için de hayati önem taşıyor; endemik türler olan Elia somchetica somchetica ile Oxychilus spatiosus bu habitatta yaşıyor.
Kars ve Ardahan’ın doğal zenginliği
Yüksek plato özelliğiyle çayır ve mera bakımından zengin ve sanayileşmemiş bir kent olan Kars’ın tür çeşitliliği gösteren bir yaban hayatına ev sahipliği yaptığını hatırlatmak gerekiyor. T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bölgede özellikle kırsalda yapılan endüstriyel müdahalelerin, bitki habitatları üzerinde de ciddi kayıpları tetiklediği ve zaman içinde yeterli popülasyon büyüklüğüne ulaşamayan türlerin yok olmasına sebep olabildiği konusunda uyarıyor.
Hayvancılık ve buna bağlı olarak başta dünyaca üne sahip peynirleri de dahil olmak üzere süt ürünleri üretimi de Kars’ın ana geçim kaynağı; Coğrafi İşaretli Kars balı ve Kars kaşarının yanı sıra Kafkas ırkı arılarla bal üretiminin de yoğun olarak yapıldığı yerlerden birisi. (Ardahan’da ise çiçek balının Coğrafi İşaretli olduğunu hatırlatalım.)
Komşu Ardahan’ın da fauna ve flora zenginliği açısından yaban hayatı için son derece uygun ve bakir bir bölge olduğu bilinirken, sucul ve göçmen türler bu bölgede koruma altında bulunuyor. İlde yaban hayatı için uygun yerler oluşturan orman, çalılık, sulak alan ve kanyon gibi doğal barınak alanları mevcut.
Yapılması planlanan altın ve bakır madeniyle bölgede ilk olarak biyoçeşitlilik ve tarımsal üretimlerin zarar göreceğini belirten Doğa Derneği Başkanı Dicle Tuba Kılıç, aynı zamanda yer üstü ve yer altı su kaynaklarının da olumsuz etkileneceğini ve bu alanın, nesli tehlikede olan küçük akbaba başta olmak üzere birçok türün yaşadığı nadir yerlerden birisi olduğunu belirtiyor ve ekliyor:
“Hiçbir maden projesi, yaşamdan daha değerli değil. Doğu Anadolu’nun doğa dostu üretim merkezlerinden birisi olan Göle Havzası’nı da tehdit eden bu maden ruhsatı hemen iptal edilmeli.”
Haberi yazarken faydalandığımız kaynaklar
dogadernegi.org/ardahan-ve-karsin-sulari-meralari-maden-tehdidi-altinda/
ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/liste?il=36&tur=&urunGrubu=&adi=
T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kars ili Çevre Durum Raporu, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/kars_-cdr2022-20230609150400.pdf
T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ardahan ili Çevre Durum Raporu, https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/ardahan_-cdr2022-20230712154253.pdf
