14 Mayıs Dünya Çiftçi Günü’nü kutlarken pestisitlerin çiftçiler üzerindeki ölümcül etkilerini bir kere daha hatırlatmak gerekiyor. Buğday Derneği’nin yaptığı açıklama da önemli bir hatırlatma ve uyarı niteliğinde.
Dünya genelinde 860 milyon çiftçi ve tarım işçisinin %44’ü, verim elde edebilmek için kullandıkları pestisitler yüzünden zehirleniyor. Kullandıkları pestisitlerden zehirlenen çiftçi ve tarım işçilerinin sayısı da dünya genelinde son 30 yılda yaklaşık 15 kat artmış durumda.
141 ülkeye ait verilerin incelendiği ve BMC Public Health’de yayımlanan araştırmaya göre, pestisit zehirlenmelerinin yol açtığı ölüm sayısı yılda yaklaşık 11.000. Bu korkunç bir rakam!
Gıda Mühendisi Dr. Bülent Şık ise pestisitlerin tarımsal üretim alanına atıldığında 3 günden 3 aya kadar zehirli etkisinin devam ettiğini ve önemli bir kısmının çevreye yayıldığını belirtiyor. Bilimsel çalışmalara atıfta bulunan Şık, birim alana atılan pestisitlerin %95’inin hava olayları, yağış, sulama vs. gibi faktörlerle atıldığı bölgenin dışına taşındığını ifade ediyor.
Bununla birlikte kullanımı dünya genelinde artan pestisitler, kullanıldığı gıdalarda bıraktığı kalıntılar sebebiyle kanserden endoktronolojik hastalıklara kadar pek çok sağlık sorununa neden oluyor.
Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı’nın, 41 pestisit etken maddesinin çiftçi, tarım işçisi ve çocuk sağlığı için çok tehlikeli olduğuna ilişkin yaptığı çalışmaya göre, özellikle 13 etken madde çiftçiler ve tarım işçileri için çok zararlı. Öncelikle insan ve hayvan bedeninin birçok işlevini hormon sistemi düzenlediği için hormonal sistem bozucu pestisitler, sağlığı pek çok açıdan kötü etkiliyor. Hormonal sistem bozucu pestisitler, özellikle çocuklar ve anne karnındaki bebekler için daha tehlikeli.
Çiftçiler, bu tür pestisitlere maruz kaldıkları her an, hormonla ilişkili kanser türleri (prostat, testis, meme), metabolizma bozuklukları (obezite, diyabet), üreme fonksiyonu bozuklukları (doğurganlığın azalması, çocuklarda cinsiyet gelişim bozukluğu), kalp ve damar hastalıkları, zihin ve davranış bozuklukları gibi ciddi hastalık riskleriyle karşı karşıya kalıyor.
Buğday Derneği uyarıyor
Buğday Derneği hem çiftçi ve tarım işçileri hem de pestisit kullanılan ürünleri tüketen toplumun sağlığını korumak için pestisit kullanımını azaltmaya yönelik politikaların hayata geçirilmesi gerektiği konusunda uyarıyor.
Çukurova Üniversitesi’nden Dr. Saliha Çelik tarafından yapılan araştırma kapsamında Adana Ceyhan’daki 66 tarım işçisi ve çiftçiden saç ve kan örnekleri alınırken, çiftçilerin hepsinin saçında ve %94’ünün kanında en az bir tarım zehri tespit edilmiş durumda.
Çalışma kapsamında tarımla ilgisi olmayanlardaki pestisit etkilerine de bakılırken, bulgular sadece pestisit kullanan çiftçilerin değil, bu ürünleri tüketenlerin de pestisitten etkilendiği ortaya koyuyor: Zira tarımla ilgisi olmayan 66 kişiden 55’inin saçında, 52’sinin ise kanında pestisit görülüyor.
İş Güvenliği Uzmanları Derneği’nden Hakan Göçer, 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun, tarım işçilerinin sağlık gözetimlerini zorunlu tuttuğunu, bu açıdan tarım işçilerinin bu kanunla koruma altında olduğunu söylüyor. Sorun şu ki kendi adına çalışan çiftçiler bu kanunun dışında tutuluyor. Çiftçinin kendi sağlık gözetimini yapması gerekiyor. Bilgi yetersizliği nedeniyle de bu çiftçilerde maruziyet fazla oluyor.
Bununla birlikte bir sorun daha var. Tarım çalışanlarının pestisitlere kronik olarak maruz kalması, SGK tarafından “meslek hastalığı” olarak tanımlanarak “işgöremezlik ve maluliyet tazminatı” hakları verilmesine rağmen ülkemizde hekimler tarafından “meslek hastalığı” teşhisi konulmasında problemler yaşanıyor. Göçer, bu konuda mevzuat düzenlemesinin yanı sıra eğitim ve sertifikasyon programlarına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
İlginizi çekebilir
1 thought on “Buğday Derneği: “Pestisitler hem çiftçileri hem tüketicileri zehirliyor””